fbpx
5
51

Bệnh thiếu máu thiếu sắt là gì?

Rate this post

Hôm nay tâm sự với các bậc bố mẹ một tí về thiếu máu thiếu sắt (TMTS), còn phần Thalassemia sẽ nói phía sau. Đảm bảo đọc xong, quý phụ huynh sẽ lục tìm công thức máu của mình hoặc của con để xem lại và sẽ ngả ngửa vì bỏ qua chi tiết này.

Bài này viết vì mục đích miễn phí, cứ share, chia sẻ thoải mái. Cho đi là để nhận lại

Cái thiếu máu thiếu sắt rất dễ chẩn đoán và dễ điều trị nhưng lại cực kỳ khó chịu. Dễ chẩn đoán ở chỗ là chỉ cần xét nghiệm công thức máu + xét nghiệm ferritin và sắt huyết thanh thì có thể kết luận được. Bên cạnh đó, việc điều trị bằng uống viên sắt mỗi ngày và sau 1 tháng đánh giá lại cực kỳ nhẹ nhàng. Bất kỳ ai cũng có thể điều trị tốt.

Tuy nhiên, cái khó ở chỗ là đôi khi chính bậc bố mẹ dù nghĩ rằng nuôi con bằng những thực phẩm giàu dinh dưỡng thì con không thiếu máu nhưng thực ra đó là quan niệm sai lầm. Đến cả 1 nước phát triển như Mỹ nhưng cũng thống kê ra 30% trẻ em thiếu máu thiếu sắt và 50% phụ nữ mang thai thiếu máu thiếu sắt do không uống viên sắt bổ sung thì thử hỏi Việt Nam mình tỉ lệ là bao nhiêu ?

Bao nhiêu bố mẹ trong chúng ta biết rằng việc bổ sung sắt, acid folic là trước khi mang thai 3-6 tháng chứ không phải là lúc mang thai hoặc lúc đã sinh con?

Bao nhiêu bố mẹ trong chúng ta biết rằng nếu nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn thì mẹ phải uống viên sắt bổ sung? và nếu nuôi con bằng sữa bò thì phải bổ sung sắt cho con?

Bao nhiêu bố mẹ trong chúng ta cầm kết quả xét nghiệm máu trong tay có chỉ số HGB thấp hơn 12 g/dL nhưng không hỏi BS khám cho bé rằng con của bố mẹ vấn đề gì?

….

Nói ra như vậy để thấy rằng, việc trang bị kiến thức nuôi con nên bắt đầu từ lúc các bạn lập gia đình chứ không phải từ lúc mang thai hoặc lúc con các bạn bị bệnh thì lên mạng search google 5 phút rồi lấy thông tin đó tra vấn ngược lại các BS.

Tạm thời không nhắc đến chuyện đó. Giờ hãy check lại xem con bạn đang có bao nhiêu yếu tố nguy cơ

1.Tuổi

  • [0-12 tháng tuổi] – con bạn sẽ có nguy cơ TMTS nếu bạn nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ nhưng bạn không uống sắt bổ sung hoặc nếu bạn nuôi con bằng sữa bò nhưng bạn không cho con bạn uống sắt. Trẻ lúc mới sinh sẽ có dự trữ sắt trong cơ thể và dùng dần trong 4-6 tháng đầu. Nếu trẻ sinh non hoặc mẹ không bổ sung sắt đủ lúc mang thai thì lượng sắt này thấp hơn bởi vì dự trữ sắt của trẻ chủ yếu được hình thành vào 3 tháng cuối thai kỳ.
  • [1-2 tuổi] – giai đoạn này các bé thường uống sữa bò rất nhiều. Có nhiều cơ chế khác nhau khiến cho việc uống sữa bò làm giảm sắt:

(1) hàm lượng sắt trong sữa bò rất thấp, đó là lí do vì sao uống sữa bò hoàn toàn nên bổ sung thêm sắt

(2) sữa bò chứa rất nhiều Canxi và Casein, 2 chất này ức chế sự hấp thu của sắt không ở dạng heme.

(3) một số nghiên cứu ghi nhận rằng sữa bò làm giảm khả năng hấp thu chung của niêm mạc ruột kéo theo mất sắt và chất dinh dưỡng khác, tuy nhiên, cần thêm các nghiên cứu nữa để khẳng định điều này.

  • [>2 tuổi] – trẻ giai đoạn này thiếu sắt thường do bé phát triển nhanh nhưng việc bổ sung sắt trong thức ăn không đủ, việc uống bổ sung sắt là cần thiết và nên uống theo chỉ định của BS.
  1. Thói quen ăn uống

Nếu con bạn hạn chế ăn ra, đặc biệt những loại rau giàu sắt như bông cái, su lơ, loại rau màu xanh sậm…thì khả năng con bạn thiếu máu rất cao

Bố mẹ nào chưa biết chuyện ăn ổi giúp hỗ trợ thiếu máu thì xem bài này 🙂

https://www.facebook.com/bsyeuconnit/posts/882210488598250

  1. Giới tính
  • Dưới 12 tuổi thì tỉ lệ nam giới bị TMTS nhiều hơn nữ
  • Từ 12 tuổi thì nữ bị TMTS nhiều hơn nam do hành kinh, phát triển, mang thai….

===================================

CHẨN ĐOÁN THIẾU MÁU THIẾU SẮT

Nhìn chung, TMTS được chẩn đoán gồm : Thiếu máu và sau đó là nguyên nhân do Thiếu sắt

  1. Thiếu máu
  • Từ 6 tháng tới <5 tuổi: HGB < 11 g/dL
  • Từ 5 đến <12 tuổi: HGB < 11.5 g/dL
  • Từ 12 đến <15 tuổi: HGB < 12 g/dL
  • Phụ nữ không mang thai : HGB < 12 g/dL
  • Phụ nữ mang thai: HGB < 11 g/dL
  • Đàn ông ≥ 15 tuổi: HGB < 13 g/dL
  1. Thiếu sắt => dựa vào xét nghiệm Ferritin
  • Từ 6 tháng đến < 5 tuổi:

Ferritin <12 micrograms/L và HGB <11 g/dL

  • Từ 5 đến < 12 tuổi:

Ferritin <15 micrograms/L và HGB <11.5 g/dL

Lưu ý là đây là giá trị tham khảo đang được sử dụng phổ biến nhưng không phải áp dụng chung cho toàn thế giới. Một số nơi dùng ngưỡng cutoff cao hơn hoặc thấp hơn giá trị này.

===================================

Thôi, hôm nay chỉ dừng lại ở đây. Việc cần làm của các bậc cha mẹ đó là xem xem con mình có bị thiếu máu hay không và đưa ngay đi tới BS khám đi nhé.

Đón đọc phần 2 – Dinh dưỡng cho mẹ cũng là dinh dưỡng con yêu.

Bật mí phần sau “Một bà mẹ công nhân làm việc bằng sức của đàn ông nhưng lại không hề biết mình bị Thalassemia cho đến khi sinh con. Rất nhiều người trong chúng ta bị Thalassemia thể nhẹ nhưng không hề biết, từ giám đốc, bác sĩ, kỹ sư, y tá….” Vậy câu hỏi là làm thế nào để biết tôi bị Thalassemia và nếu tôi bị thì phải làm sao?

Nguồn : https://www.facebook.com/bsyeuconnit